Ben ik als zorgaanbieder verplicht de CAO toe te passen?

Handboek Wet zorg en dwang

Digitaal Handboek Zorg

In het Burgerlijk Wetboek zijn de minimumeisen van de rechten en plichten van werkgevers en werknemers vastgelegd. In de CAO, voluit de Collectieve Arbeidsovereenkomst zijn de rechten en plichten nog gunstiger voor de werknemer. Hogere salarissen, extra vergoedingen, een eenmalige uitkering, extra verlof en vakantie uren, eindejaarsuitkeringen, opleidingsmogelijkheden, pensioen  enz. maken dat door de CAO de personeelskosten veel hoger zijn.

De vraag is dan natuurlijk of iedere zorgaanbieder met medewerkers zich eraan moet houden.

De CAO wordt altijd gesloten door werkgeversorganisaties en de vakbonden. Ben je als zorgaanbieder lid van een werkgeversorganisatie die partij is bij de CAO afspraken dan ben aan deze afspraken gebonden en moet je de afspraken die in de CAO staan nakomen.

Wanneer werkgevers en werknemerspartijen een CAO afsluiten kunnen deze partijen de minister van Sociale zaken en werkgelegenheid (SZW) vragen om de CAO algemeen verbindend te verklaren.

Als een CAO algemeen verbindend is verklaard, dan is deze van toepassing op alle werkgevers en werknemers die onder werkingssfeer van de CAO vallen. Het doel van een algemeenverbindendverklaring is voorkomen dat organisaties binnen de bedrijfstak de concurrentie met elkaar aan gaan op het gebied van arbeidsvoorwaarden.

De CAO’s in de zorgsector zijn algemeen verbindend verklaard en daarmee dus van toepassing op alle zorgaanbieders met medewerkers.

De werkgever kan ook de CAO en werknemer in de individuele arbeidsovereenkomst verklaren dat de CAO van toepassing is. Werkgever en werknemer kiezen er dan zelf voor om de CAO van toepassing te verklaren terwijl zij dit niet verplicht zijn.

Wanneer een werkgever en werknemer onder de werkingssfeer van de CAO vallen dan hoeft de CAO niet van toepassing verklaard te worden in de individuele arbeidsovereenkomst. De partijen zijn dan sowieso aan de CAO gebonden.

 In de CAO’s is vastgelegd welke werkgevers onder de CAO vallen.

De CAO is gesloten voor een bepaalde groep werknemers met een arbeidsovereenkomst die aan bepaalde voorwaarden voldoet.

Het kan voorkomen dat binnen een organisatie verschillende categorieën werknemers onder verschillende CAO’s vallen. Zo kan het binnen een instelling voorkomen dat een gedeelte van het personeel valt onder de CAO GGZ en een ander gedeelte onder de CAO gehandicaptenzorg. Ook in deze situatie is het van belang om de werkingssfeer van de CAO goed te bestuderen zodat vastgesteld kan worden welke CAO voor welke werknemer van toepassing is.  Om problemen te voorkomen, wordt in de werkingssfeer van de CAO zo duidelijk mogelijk omschreven welke werknemers onder welke CAO(‘s) vallen. Toch kan hierover wel eens onduidelijkheid ontstaan. In deze situaties is er geen algemene regel die dan uitkomst biedt. Soms kunnen CAO-partijen tot duidelijker afspraken komen. Maar het kan ook noodzakelijk zijn dat er een oplossing gezocht moet worden voor de individuele werknemer. Het vaststellen van de juiste cao kan maatwerk zijn waarvoor eventueel een specialist ingeschakeld kan worden.

In principe is elke afspraak die afwijkt van een CAO-bepaling ongeldig. Er zijn echter uitzonderingen. Vaak is een CAO bedoeld als een minimumregeling. In dat geval is een afwijkende voorwaarde die nadelig is voor een werknemer ongeldig. Voorwaarden die van de CAO afwijken, maar die gunstiger zijn voor een werknemer, zijn wel geldig.